جمال الدين محمد الخوانساري
171
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
بدترين مصاحبان جاهل است يعنى نادان يا كم عقل . 5710 شرّ الأموال ما لم يخرج منه حقّ اللّه سبحانه . بدترين مالها ماليست كه بيرون كرده نشود از آن حقّ خداى سبحانه . 5711 شرّ الأشرار من لا يستحيى من النّاس ولا يخاف اللّه سبحانه . بدترين بدان كسيست كه شرم نكند از مردم ، ونترسد از خداى سبحانه . 5712 شرّ الأوطان ما لم يأمن « 1 » فيه القطّان . بدترين وطنها آنست كه أيمن نباشند در آن أقامت كنندگان . 5713 شرّ النّاس من سعى بالاخوان ونسي الاحسان . بدترين مردم كسيست كه چغلى « 2 » برادران كند وفراموش كند احسان را يعنى احسانى را كه باو شده باشد . 5714 شرّ الاخوان المواصل عند الرّخاء ، والمفاصل عند البلاء . بدترين برادران كسيست كه بپيوندد نزد فراخى ، وجدائى كند نزد بلا . 5715 شرّ اخوانك من اغراك بهوى ، وولّهك بالدّنيا . بدترين برادران تو كسيست كه بر انگيزاند ترا بر خواهشى ، وفريفته گرداند ترا بدنيا يعنى بر خواهش باطلى . 5716 شرّ القضاة من جارت أقضيته .
--> ( 1 ) كذا در نسخهء أصل ونسخهء چاپ صيدا ودر ساير نسخ شرح وچاپ هند : « لا يأمن » بلاء نافيه . ( 2 ) در برهان قاطع گفته : « چغل بضمّ اوّل وثاني شخصي باشد كه آنچه از مردم بيند يا شنود بحاكم وداروغه وعسس يا جاى ديگر نقل كند بسبب آنكه آزار ونقصان بمردم ورنجش در ميان مردمان بهم رسد واين قسم شخصي را سخن چنين گويند وبعربي نمّام خوانند » .